Femicide 52-jarige vrouw vermoord in Landsmeer
Update: Naar aanleiding van een melding hebben we verduidelijkt dat er voor zover nu bekend geen aanwijzing is dat in deze zaak sprake was van femicide volgens de WHO/UN-definitie. Femicide wordt strikt gedefinieerd als moord op een vrouw omdat zij vrouw is, meestal binnen partnerrelaties.
Een 52-jarige vrouw uit diemen is op donderdagvond, 9 januari in Landsmeer vermoord aangetroffen. En wij geloven dat zij niet het eerste slachtoffer is van femicide dit jaar.
Vermist
De vrouw werd eerst opgegeven als vermist en dat was al verdacht. Reden voor de politie om onderzoek te doen. De vrouw werd voor het laatst gezien in Landsmeer op 8 januari terwijl haar auto voor het laatst gesignaleerd werd op 9 januari in Amsterdam. Op basis van die informatie kon de politie in Landsmeer een woning binnentreden en troffen het levenloze lichaam van de vrouw aan.
Inmiddels is er een 31-jarige man aangehouden.
Het onderzoek duurt nog voort.
Femicide is een pandemie; te vergelijken met terroristische acties
Dat is wat een hoge politiechef in Engeland destijds al meldde. In Nederland heeft de rijksoverheid een plan van aanpak geschreven om femicide te voorkomen. Maar… is het wel te voorkomen?
We praten al jaren over signaleren, bewustwording en ga zo maar door. Ondertussen wordt er nog steeds elke week een vrouw vermoord door een (ex)partner. En dit duurt al jaren. Wat gaat een plan van aanpak hieraan veranderen?
Wij namen het plan door.
De overheid kwam met een top 10 prioriteitenlijst:
1. Gelijkheid van mannen en vrouwen bevorderen
2. Bewustwording versterken in de samenleving
3. Deskundigheid van professionals vergroten
4. Onderzoeken hoe veiligheids- en risicobeoordeling beter kan
5. Bescherming van slachtoffers verbeteren
6. Strafrechtelijke aanpak van psychisch geweld verbeteren
7. Onderzoek naar beter hulpaanbod voor plegers
8. Goed onderbouwde aanpak en lerend verbeteren
9. De aard van het geweld benoemen
10. Verkenning van het versterken van de landelijke coördinatie
De rijksoverheid is van mening dat als gendergelijkheid bevorderd wordt, femicide zal afnemen.
Wij hebben meerdere redenen te geloven dat lang niet alle punten hierboven zullen bijdragen aan het stoppen van femicide:
Gendergelijkheid bevorderen leidt niet tot het stoppen van femicide
De stelling dat bevordering van gendergelijkheid automatisch leidt tot een afname van femicide klinkt logisch, maar er zijn argumenten waarom deze aanpak op zichzelf mogelijk niet effectief is. Hieronder staan enkele argumenten waarom deze benadering tekort zou kunnen schieten:
Femicide is vaak geworteld in persoonlijk en relationeel geweld, niet alleen in systemische ongelijkheid
Hoewel gendergelijkheid op sociaal en economisch niveau belangrijk is, komt femicide vaak voort uit individuele situaties, zoals toxische relaties, controlebehoefte, jaloezie, of gevoelens van verlies van macht. Zelfs in landen met een hoge mate van gendergelijkheid, zoals Zweden, blijft femicide een probleem. Dit wijst erop dat het aanpakken van genderongelijkheid alleen niet genoeg is om deze vormen van geweld volledig te elimineren.
Culturele normen en persoonlijke overtuigingen veranderen niet automatisch door beleidsmaatregelen
Zelfs als gendergelijkheid op papier wordt bevorderd, blijven diepgewortelde culturele en sociale normen vaak bestaan. Ideeën over machtsdynamieken in relaties, traditionele rolpatronen, en het gevoel van bezit over een partner zijn vaak een belangrijke oorzaak van femicide. Het bevorderen van gendergelijkheid op macro-niveau verandert niet altijd de privé-dynamieken die tot geweld leiden.
Mannelijke kwetsbaarheid en toxische mannelijkheid blijven onderbelicht
Veel daders van femicide worstelen met verlies van controle of macht in een relatie. Gendergelijkheid kan door sommigen als een bedreiging worden ervaren, waardoor gevoelens van frustratie en agressie toenemen. Zonder aandacht voor het omgaan met toxische mannelijkheid, emotionele regulatie, en het aanpakken van deze dynamieken, kan gendergelijkheid op zich geweld zelfs tijdelijk escaleren.
Complexe oorzaken van geweld worden niet aangepakt
Femicide wordt vaak veroorzaakt door een combinatie van factoren, waaronder:
– Huiselijk geweld dat escaleert.
– Psychologische of psychiatrische problemen van de dader.
– Alcohol- en drugsgebruik.
– Socio-economische stress.
Gendergelijkheid kan enkele van deze oorzaken verminderen, maar een groot deel vereist directe interventies zoals betere bescherming voor slachtoffers, strengere handhaving van huiselijk-geweldwetten, en behandeling van daders.
Systemen voor preventie zijn ontoereikend
In Nederland is bekend dat slachtoffers van huiselijk geweld vaak te maken krijgen met een falend systeem: meldingen worden niet altijd serieus genomen, er zijn onvoldoende opvanglocaties, en daders krijgen soms onvoldoende begeleiding. Het verbeteren van gendergelijkheid biedt geen oplossing voor deze praktische tekortkomingen.
Gendergelijkheid richt zich niet op onmiddellijke risicogroepen
De meeste daders van femicide zijn huidige of voormalige partners van het slachtoffer. Dit betekent dat beleid dat zich alleen richt op bredere gendergelijkheid niet noodzakelijk die risicogroepen bereikt. Gericht beleid dat direct daders en slachtoffers ondersteunt, zoals preventieve maatregelen tegen huiselijk geweld, is minstens zo belangrijk.
Internationale verschillen tonen het tekort van eenzijdige oplossingen aan
Zelfs in landen met een hoge mate van gendergelijkheid blijft femicide een probleem. Bijvoorbeeld, in Noorwegen en Finland, landen met een hoge Gender Equality Index, worden nog steeds vrouwen vermoord door (ex-)partners. Dit suggereert dat andere factoren, zoals huiselijk geweld en machtsdynamieken, zwaarder wegen.
