Borstkankeronderzoek: waarom vrouwen met dicht borstweefsel meer baat hebben bij een MRI-scan dan een mammografie
Vrouwen met dicht borstweefsel hebben een verhoogd risico op borstkanker en lopen daarnaast het risico dat een eventuele tumor moeilijker te detecteren is op een mammografie. Dicht borstweefsel – een mix van klier- en bindweefsel – heeft namelijk dezelfde uitstraling op röntgenbeelden als tumoren, waardoor afwijkingen makkelijker gemist kunnen worden. Voor deze groep vrouwen biedt een MRI-scan significant betere detectiekansen. Helaas blijft de inzet van MRI als screeningsmethode in Nederland achter, ondanks een aangenomen motie die dit mogelijk zou moeten maken.
Dicht borstweefsel en borstkanker: een complexe combinatie
Dicht borstweefsel komt voor bij ongeveer 40% van de vrouwen tussen 40 en 74 jaar. Dit weefsel verhoogt niet alleen het risico op borstkanker, maar maakt het ook lastiger om tumoren tijdig te vinden. Mammografie, de standaardmethode voor borstkankerscreening, heeft bij vrouwen met dicht borstweefsel een lagere gevoeligheid. Onderzoek toont aan dat MRI-scans in deze gevallen aanzienlijk effectiever zijn. MRI maakt gebruik van magnetische velden en radiofrequenties in plaats van röntgenstraling en kan daardoor tumoren onderscheiden van dicht borstweefsel.
Het belang van MRI in de vroege opsporing van borstkanker
MRI heeft in meerdere studies bewezen effectiever te zijn dan mammografie bij vrouwen met dicht borstweefsel. Zo identificeert een MRI bijna twee keer zoveel tumoren in een vroeg stadium. Vroege opsporing is cruciaal: hoe eerder borstkanker wordt ontdekt, hoe beter de behandelopties en prognose. Toch wordt MRI op dit moment alleen aangeboden aan vrouwen met een zeer hoog risico, bijvoorbeeld door genetische aanleg, en niet aan vrouwen met dicht borstweefsel die ook baat zouden hebben.
De aangenomen motie: een gemiste kans voor betere zorg
In de Tweede Kamer is in 2022 een motie aangenomen die de minister van Volksgezondheid oproept om MRI toegankelijk te maken voor vrouwen met dicht borstweefsel. De motie vroeg om structurele aanpassingen in het bevolkingsonderzoek, zodat deze vrouwen niet afhankelijk zijn van zelfbetalingen of aanvullende verzekeringen. Tot nu toe heeft de minister deze motie echter niet uitgevoerd. Hierdoor blijft een grote groep vrouwen verstoken van de diagnostische zorg die zij nodig hebben.
De gevolgen van het uitblijven van actie
Het niet uitvoeren van de motie betekent dat duizenden vrouwen jaarlijks afhankelijk blijven van minder effectieve screeningsmethoden. Dit kan leiden tot latere detectie van borstkanker, met zwaardere behandelingen en mogelijk een slechtere prognose als gevolg. De huidige situatie brengt bovendien ongelijkheid in de zorg: vrouwen die een MRI niet zelf kunnen betalen, worden benadeeld.
Conclusie: tijd voor actie
Het is van groot belang dat de minister stappen onderneemt om MRI-screensingsmethoden toegankelijk te maken voor vrouwen met dicht borstweefsel. Dit vraagt om een herziening van het bevolkingsonderzoek en een betere voorlichting aan vrouwen over hun borstweefseltype en de risico’s. Wetenschappelijk bewijs toont aan dat MRI levens kan redden in deze groep; nu is het aan de politiek en zorginstanties om deze kennis om te zetten in actie.
Vrouwen hebben recht op de best mogelijke preventieve zorg – en voor vrouwen met dicht borstweefsel is dat een MRI.
